utoportrety, wizerunki bliskich osób oraz portrety dzieci, martwe na-
tury, kwiaty, widoki wnętrz i oglądane zazwyczaj przez okno pracow-
ni pejzaże – ponad 50 prac Olgi Boznańskiej, jednej z najwybitniejszych
polskich artystek przełomu XIX i XX wieku, można zobaczyć w Muzeum
Gdańska. To pierwsza samodzielna wystawa jej dzieł w stolicy Pomorza,
zrealizowana we współpracy z Muzeum Narodowym w Krakowie. Uzu-
pełnieniem prac Boznańskiej są pamiątki związane z jej pracownią ma-
larską: palety, pędzle, a także wciąż nadające się do pracy i niezaschnięte
farby w tubkach.
Olga Boznańska (1865–1940) należy do grona najwybitniejszych indywi-
dualności polskiej sztuki. Urodzona w Krakowie z matki Francuzki i ojca
Polaka, odebrała w historycznej stolicy Polski wstępne, możliwe wówczas
dla kobiet wykształcenie artystyczne. Naukę malarstwa kontynuowała
w Monachium, a zachęcona sukcesami odniesionymi na skalę europejską
w 1898 r. osiadła w Paryżu, stolicy ówczesnego artystycznego świata. Tam
rozwinęła się jej kariera międzynarodowej portrecistki.
– Twórczość malarska Olgi Boznańskiej wyrosła w atmosferze nostalgii, ale
też fermentu i ożywienia intelektualnego Krakowa fin de siècle. Zainspi-
rowana, podobnie jak Manet, malarstwem Velazqueza, bliska jest duchem
koncepcjom kolorystycznym Jamesa Whistlera – mówi Urszula Kozakow-
ska z Muzeum Narodowego w Krakowie.
„Olga Boznańska. Z kolekcji Muzeum Narodowego w Krakowie”, Muzeum
Gdańska, Ratusz Głównego Miasta, ul. Długa 46/47, 80-831 Gdańsk,
www.muzeumgdansk.pl, wystawa czynna do 16.05.2024
Malarstwo Olgi Boznańskiej
Sztuka materii
Henryk Lula, Kompozycja dwuczęściowa, 2019. Fot. Jacek Zdybel
„Na działanie ceramiki wywiera wpływ sam proces jej powstawa-
nia. Ceramik nie widzi efektów swojej pracy za każdym dotknię-
ciem ręki jak malarz lub rzeźbiarz. Kształtowanie formy jest tyl-
ko częścią procesu twórczego. Pozostała część przebiega głównie
w wyobraźni i polega na znalezieniu właściwego współdziałania
szkliwa i formy, czyli materii” – pisze Henryk Lula (Ceramika –
tworzywo, sztuka, w: Henryk Lula. Sztuka ceramiki, kat. wyst., Wy-
dział Rzeźby i Intermediów ASP w Gdańsku, Gdańsk 2019, s. 108).
Dorobek twórczy tego artysty, pedagoga i profesora Akademii Sztuk
Pięknych w Gdańsku można podziwiać w Zachęcie – Narodowej
Galerii Sztuki. Henryk Lula jest twórcą aktywnym od lat 50. XX w.
do dzisiaj, tworzącym w oparciu o warsztat i medium ceramiki.
Ekspozycja obejmuje ponad sto obiektów ceramicznych, takich jak
patery, muszle czy wazy. Zwiedzający mogą też zobaczyć kopie zre-
konstruowanych kafli renesansowego Wielkiego Pieca z Dworu Ar-
tusa. Ich wykonanie zostało zlecone Henrykowi Luli w 1992 roku,
a samą rekonstrukcję zakończono w 1995 roku, kiedy to odsłonięto
ten unikatowy zabytek odtworzony w jego historycznym kształcie.
„Henryk Lula. Ceramika. Sztuka materii”, Zachęta – Narodowa
Galeria Sztuki, pl. Małachowskiego 3, 00-916 Warszawa,
www.zacheta.art.pl, wystawa czynna do 19.05.2024
Olga Boznańska w swojej pracowni. Zdjęcie ze zbiorów Muzeum Narodowego
w Krakowie
Olga Boznańska, Autoportret, 1906
Olga Boznańska, Portret Ireny
z Serdów Zbigniewiczowej, 1896
G O D N E P O L E C E N I A
16
ŚWIAT REZYDENCJI 3-4/2024