O G R Ó D | W N Ę T R Z A | A R C H I T E K T U R A | T R E N D Y
Nr 3-4 (107)
marzec-kwiecień 2024
cena: 17 zł
(w tym 8% VAT)
Index 219487 ISSN 2720-4618
TEMAT
NUMERU
ZIEMIA
nasz dom
Wzornictwo
EPOKA KAMIENIA
RZUĆ ŚWIATŁO
Najpiękniejsze
lampy
www.bauformat.de
ęsknię za słońcem. Wiosna to moja ulubiona pora roku. Czuję, że
jest już blisko i nie mogę się doczekać, kiedy wreszcie przyjdzie
i zagości na dobre. Chcę znów zobaczyć, jak energia w przyrodzie
zaczyna żywiej krążyć, pojawiają się świeże kolory, zapachy, sły-
chać śpiew ptaków. Jak co roku cykl przemian, którym podlega natura, musi
się wypełnić.
To dobry czas, by baczniej przyjrzeć się ZIEMI, inspiracjom, jakich dostarcza,
a także temu, w jaki sposób korzystamy z jej zasobów. Dlatego uczyniliśmy
ten najsilniej związany z materią i fizyczną rzeczywistością żywioł tema-
tem przewodnim Świata Rezydencji. Kamień, ceramika, szlachetne metale
są od wieków obecne w naszych domach. Doceniamy nie tylko ich piękno, ale
również solidność, stabilność oraz trwałość. Odkrywając wraz z projektantami
różnorodność i wszechstronność naturalnych materiałów, zachęcamy, abyście
udali się z nami w podróż po świecie designu.
Żywioł ziemi ma moc urzeczywistniania. Liczę więc na to, że wiosenne wyda-
nie Świata Rezydencji będziecie czytać siedząc na tarasie, smakując smoothie
albo kawę i ciesząc się ciepłymi promieniami słońca.
Katarzyna Zacharewicz‑Łukaszuk
ŚWIAT REZYDENCJI 3-4/2024
www.malumi.pl
zapraszamy
do współpracy
projektantów
wnętrz
tapety idealne
Spis treści
24
ŚWIAT REZYDENCJI 3-4/2024
P R O J E K T Z R E K O M E N D A C J Ą
Bogactwo
wspólnych
chwil
Najlepsza recenzja wysiłku architekta?
Gdy klientom z zachwytu odbiera mowę!
Reakcji właścicieli domu w University
Park trudno się dziwić. Odmienione
wnętrza rezydencji zapierają dech
w piersiach. Sercem domu jest
oszałamiająca kuchnia, na co dzień
tętniąca życiem pięcioosobowej rodziny.
Tekst: Marta Kulik
Projekt: Urbanology Designs,
urbanologydesigns.com
Zdjęcia: Matti Gresham
25
Wszystko na miejscu
54
ŚWIAT REZYDENCJI 3-4/2024
W D U Ż Y M F O R M A C I E
Piętrowy dom pod Warszawą służy młodemu małżeństwu jako przestrzeń do życia i pracy
zawodowej. Ona jest dietetyczką, potrzebowała więc miejsca na gabinet i niewielką poczekalnię
dla pacjentów. On pracuje zdalnie i spędza dużo czasu przy komputerze. Obojgu zależało
na wyraźnym wyodrębnieniu przestrzeni, gdzie będą wykonywać obowiązki służbowe oraz tej,
w której będzie toczyć się ich prywatne życie.
Tekst: Katarzyna Zacharewicz‑Łukaszuk
Projekt wnętrza: Biuro Miśkiewicz Design – Magdalena Miśkiewicz, arch. prowadząca projekt – Gabriela Radwanowska
Stylizacja: Magdalena Miśkiewicz
Zdjęcia: Łukasz Zandecki
55
Z rekomendacją .�.�.�.�.�.�.�.�.�.�.�.�.�.�.�.�.�.�.�.� 8
Gdzie rodzi się prawdziwy design? W poszukiwaniu
wnętrzarskich perełek spoglądamy w niebo.
Dobre pomysły .�.�.�.�.�.�.�.�.�.�.�.�.�.�.�.�.�.�.�.�12
Przekonajcie się, jakie atuty może mieć sufit. Zo‑
baczcie, jak opromienić jadalnię złotym blaskiem.
Godne polecenia .�.�.�.�.�.�.�.�.�.�.�.�.�.�.�.�.�.�16
Z ENERGIĄ W ŻYCIU I BIZNESIE
Jak zacząć niełatwą drogę
do asertywności? .�.�.�.�.�.�.�.�.�.�.�.�.�.�.�.�.�.�18
Zdolność milczenia to cenna wartość, zazwyczaj
utożsamiana z mądrością. Niestety, cisza bywa
też strategią radzenia sobie z problemami i próbą
ochrony przed odrzuceniem. Zamiast stawić czoła
problemom, chowamy się w milczeniu.
POROZMAWIAJMY O SZTUCE
Spadek, który bywa wzrostem �.�.�.�.�20
Polski rynek, co do zasady i tendencji, nie odbiega
od globalnej panoramy handlu sztuką. Jest źle, ale
wszyscy się z tego cieszą. Taki paradoks na rynku
sztuki to standard, który ma zresztą racjonalne
przesłanki.
Czytelnia .�.�.�.�.�.�.�.�.�.�.�.�.�.�.�.�.�.�.�.�.�.�.�.�.�.�22
PROJEKT Z REKOMENDACJĄ
Bogactwo wspólnych chwil .�.�.�.�.�.�.�.�24
Najlepsza recenzja wysiłku architekta? Gdy klientom
z zachwytu odbiera mowę! Reakcji właścicieli domu
w University Park trudno się dziwić. Odmienione
wnętrza rezydencji zapierają dech w piersiach. Ser‑
cem domu jest oszałamiająca kuchnia, na co dzień
tętniąca życiem pięcioosobowej rodziny.
MODNE ROZWIĄZANIA
Ogrodowe kuchnie
w wersji de luxe �.�.�.�.�.�.�.�.�.�.�.�.�.�.�.�.�.�.�.�38
Gotowanie na świeżym powietrzu odmienia dyna‑
mikę towarzyskich spotkań. Ogrodowy grill – i nie
tylko – coraz częściej przyjmuje luksusową postać.
Taką kuchnię wypada dziś mieć.
Sprzątaj bez stresu .�.�.�.�.�.�.�.�.�.�.�.�.�.�.�.�.�46
Na tarasie lub w ogrodzie pod pergolą jadamy
posiłki, pijemy kawę, grillujemy i gotujemy. Zdarza
się, że coś kapnie, rozleje się, pokruszy. To nie jest
powód do stresu, bo sprzątanie może być szybkie
i przyjemne.
WYSZUKIWARKA
Rzuć światło .�.�.�.�.�.�.�.�.�.�.�.�.�.�.�.�.�.�.�.�.�.�.�48
Od czasów wynalezienia żarówki oświetlenie prze‑
było długą drogę. Podróż do świata najlepszego
designu zaowocowała lampami o zaskakujących
formach i praktycznych funkcjach.
W DUŻYM FORMACIE
Wszystko na miejscu .�.�.�.�.�.�.�.�.�.�.�.�.�.�.�54
Piętrowy dom pod Warszawą służy młodemu mał‑
żeństwu jako miejsce do życia i pracy zawodowej.
Właścicielom zależało na wyraźnym wyodrębnie‑
niu przestrzeni, gdzie będą wykonywać obowiązki
służbowe oraz tej, w której będzie toczyć się ich
prywatne życie.
TEMAT NUMERU
Ziemia nasz dom .�.�.�.�.�.�.�.�.�.�.�.�.�.�.�.�.�.�66
Zapewnia schronienie, pożywienie i energię,
a także mnóstwo cennych surowców, dzięki któ‑
rym z pokolenia na pokolenie żyje nam się łatwiej,
wygodniej, bezpieczniej. Ziemia to nie tylko na‑
sza planeta, ale też Matka, Opiekunka, Żywicielka,
Uzdrowicielka... Jest źródłem obfitości i inspiracji,
a przede wszystkim domem, o który powinniśmy
i chcemy dbać.
24
54
Ogrodowe kuchnie
w wersji de luxe
INDYWIDUALNY
PROJEKT
To rozwiązanie dla tych, którzy chcą
mieć kuchnię plenerową skrojoną
na miarę. Wykonać ją można
np. z Dektonu od Cosentino. Kształt
mebli, ich kolorystyka, blaty, półki,
szafki zależą tylko od wyobraźni
projektanta i oczywiście potrzeb
inwestora.
38
ŚWIAT REZYDENCJI 3-4/2024
M O D N E R O Z W I Ą Z A N I A
38
Rzuć światło!
Od czasów wynalezienia żarówki oświetlenie przebyło długą drogę.
Podróż do świata najlepszego designu zaowocowała lampami
o zaskakujących formach i praktycznych funkcjach.
MARTA KULIK
48
ŚWIAT REZYDENCJI 3-4/2024
W Y S Z U K I W A R K A
48
ZIEMIA
nasz dom
Zapewnia schronienie, pożywienie i energię, a także
mnóstwo cennych surowców, dzięki którym z pokolenia
na pokolenie żyje nam się łatwiej, wygodniej, bezpieczniej.
Ziemia to nie tylko nasza planeta, ale też Matka,
Opiekunka, Żywicielka, Uzdrowicielka... Jest źródłem
obfi tości i inspiracji, a przede wszystkim domem, o który
powinniśmy i chcemy dbać.
Na zdjęciu: kinkiety Comet;
projekt: Signorotto+Partners
dla marki Fabbian
T E M AT N U M E R U D O M – T W Ó J Ż Y W I O Ł
66
ŚWIAT REZYDENCJI 3-4/2024
66
Pergola bioklimatyczna
– najlepszy wybór zadaszenia tarasu
Aliplast Sp. z o.o.
ul. Wacława Moritza 3
20-276 Lublin
Kontakt
kom: +48 609 490 792
tel: +48 81 745 50 30
fax: +48 81 745 50 31
e-mail: biuro@aliplast.pl
www.aliplast.pl
WZORNICTWO
Epoka kamienia �.�.�.�.�.�.�.�.�.�.�.�.�.�.�.�.�.�.�.�82
Przed wiekami służył naszym przodkom jako ma‑
teriał, z którego wykonywali noże, skrobaki, tasaki,
groty strzał czy igły. Kamień, ze swoją urodą, róż‑
norodnością i wszechstronnością, nie przestaje
inspirować do dziś. Świadczą o tym współczesne
projekty.
ARANŻACJE
Z dalekiej podróży .�.�.�.�.�.�.�.�.�.�.�.�.�.�.�.�.�94
Zwiedzając świat odkrywamy piękno i bogactwo
natury, nowe smaki, różnorodność tradycji, obycza‑
jów oraz dorobku człowieka. Z wyjazdów wraca‑
my bogatsi o przeżycia, zdjęcia, pamiątki i specjały
lokalnej kuchni, a także… inspiracje do aranżacji
domowych pieleszy.
OD PROJEKTU DO REALIZACJI
Sztuka i kreacja .�.�.�.�.�.�.�.�.�.�.�.�.�.�.�.�.�.�.�102
Inwestorzy zdecydowali się wybudować dwukon‑
dygnacyjny, drewniany dom w ekologicznej, tech‑
nologii MHM, bez użycia kleju i chemicznych dodat‑
ków. Zdeterminowało to w dużym stopniu projekt
wnętrz, za który odpowiedzialna jest architektka
Beata Kornosz, właścicielka pracowni Symetria.
SPOSÓB NA OGRÓD
Bez wysiłku .�.�.�.�.�.�.�.�.�.�.�.�.�.�.�.�.�.�.�.�.�.�.�116
Wyobraź sobie, że twój ogród zawsze świetnie wy‑
gląda. Bez ogrodnika! Masz czas na leżakowanie,
SPA, basen, spotkania. Jak to zrobić? Tak jak z gar‑
derobą!
MODNE ROZWIĄZANIA
Taras na miarę .�.�.�.�.�.�.�.�.�.�.�.�.�.�.�.�.�.�.�.�126
Przydomowa strefa relaksu na tarasie lub w ogro‑
dzie oferuje wiele możliwości. Specjaliści pomogą
zaaranżować miejsce do gotowania, wypoczynku,
spotkań ze znajomymi, a nawet siłownię czy pry‑
watne SPA. O tym jak urządzić taras, rozmawiamy
z Pawłem Romanowskim z firmy Taras Factory.
INSPIRACJE
Pod koronami sosen .�.�.�.�.�.�.�.�.�.�.�.�.�.�132
Sosny na działce pod lasem zasiała natura. Wła‑
ściciele nie chcieli ich wycinać. Stały się osnową
projektu nowoczesnego ogrodu. Jego aranżacja
zachęca, by jak najwięcej czasu spędzać na świe‑
żym powietrzu.
NOTATKI Z PODRÓŻY
Dom nosaczy sundajskich .�.�.�.�.�.�.�.�142
W południowej części Borneo znajduje się nadmor‑
ski park narodowy nazywany Bako. To jedno z nie‑
licznych miejsc na wyspie, gdzie spotkać można
najdziwniejsze małpy świata.
SMAKI ŚWIATA
Kuchnia krainy lodu i ognia .�.�.�.�.�.�. 148
Islandzkie dania kuchni narodowej to nie tylko ryby
i jagnięcina. Potomkowie dawnych wikingów jedzą
też dużo warzyw i mają słabość do czekolady.
LABORATORIUM DOBREJ MARKI
Do ogrodu i do domu .�.�.�.�.�.�.�.�.�.�.�.�154
Pierwsze w 2024 roku spotkanie Laboratorium
Dobrej Marki poświęcone było projektowaniu
ogrodów i otoczenia domu. Za oknem leżał jesz‑
cze śnieg, ale architekci krajobrazu mogli liczyć
na wiele ciekawych, wiosennych inspiracji. Niespeł‑
na miesiąc później w Białymstoku przedstawiciele
Dobrych Marek prezentowali nowości ofertowe
z branży wyposażenia wnętrz.
Nasze rekomendacje .�.�.�.�.�.�.�.�.�.�.�.�.�158
Epoka
kamienia
Na początku XIX wieku duński
archeolog Christian Jürgensen Thomsen,
na podstawie pozostawionych po dawnych
kulturach narzędzi z kamienia, brązu
i żelaza, dokonał podziału rozwoju
ludzkości na odpowiadające tym
materiałom epoki. Najdłuższą z nich jest
epoka kamienia – łupanego, gładzonego
i wierconego przez naszych przodków.
W ten sposób powstawały pierwsze noże,
skrobaki, tasaki, groty strzał czy igły.
Kamień, ze swoją urodą, różnorodnością
i wszechstronnością, nie przestaje
inspirować do dziś. Świadczą o tym
współczesne projekty.
ANNA LEWCZUK
Kadr z instalacji WE ARE NATURE, przygotowanej przez Franchi Umberto
Marmi, prezentowanej podczas Fuorisalone 2023. Jej celem było pokazanie
bliskiego związku ludzi z kamieniem naturalnym.
82
ŚWIAT REZYDENCJI 3-4/2024
W Z O R N I C T W O
82
SZTUKA
I KREACJA
Inwestorzy zdecydowali się wybudować dwukondygnacyjny,
drewniany dom w ekologicznej, „oddychającej” technologii
MHM, bez użycia kleju i chemicznych dodatków. Zdeterminowało
to w dużym stopniu projekt wnętrz, za który odpowiedzialna jest
architektka Beata Kornosz, właścicielka pracowni Symetria.
Tekst: Anna Lewczuk
Projekt: Beata Kornosz, pracownia architektury Symetria, symetria.net.pl
Zdjęcia: Yassen Hristov
102
ŚWIAT REZYDENCJI 3-4/2024
O D P R O J E K T U D O R E A L I Z A C J I
103
Pod koronami
SOSEN
132
ŚWIAT REZYDENCJI 3-4/2024
I N S P I R A C J E
Sosny na działce pod lasem zasiała natura. Właściciele nie
chcieli ich wycinać. Stały się osnową projektu nowoczesnego
ogrodu. Jego aranżacja zachęca, by jak najwięcej czasu spędzać
na świeżym powietrzu.
TEKST: MAŁGORZATA NIETUPSKA
PROJEKT: HIBNER STUDIO PRACOWNIA ARCHITEKTURY KRAJOBRAZU, HIBNERSTUDIO.PL
ZDJĘCIA: SZYMON RACHUT
133
102
132
Taras na miarę
126
ŚWIAT REZYDENCJI 3-4/2024
M O D N E R O Z W I Ą Z A N I A
126
Dom nosaczy
sundajskich
W południowej części Borneo znajduje się
nadmorski park narodowy nazywany Bako.
To jedno z nielicznych miejsc na wyspie, gdzie
spotkać można najdziwniejsze małpy świata.
DR RADOSŁAW KOŻUSZEK
Dr inż. Radosław Kożuszek, wykładowca Uniwersytetu Wrocławskiego. Podróżnik, który odwiedził ponad
70 krajów. Organizator wypraw trekkingowych, przyrodniczych i kulinarnych. Fascynat kuchni lokalnych
i optymalnego odżywiania, prowadzący program kulinarny „Pieprz i kartofl e” w Polskim Radiu.
Fot. Adobe Stock/Milan
N O TAT K I Z P O D R Ó Ż Y
142
ŚWIAT REZYDENCJI 3-4/2024
142
ZEBRAŁA: MARTA KULIK
Z R E K O M E N D A C J Ą
FUNKCJA
W FORMIE
TAM, GDZIE STYL PODĄŻA
ZA FUNKCJĄ, RODZI SIĘ
PRAWDZIWY DESIGN.
Wolnostojąca szafka
barowa Bloom Icon
jest wyposażona
w oświetlenie
wewnętrzne,
millamilli.com
Fotel B.duo skonstruowany jest
z dwóch cylindrycznych siedzisk
połączonych metalową podstawą,
opinionciatti.com
Ceramiczna taca z przykryciem
Cherry Me Up pochodzi z kolekcji
Melt Me autorstwa Niki Zupanc,
driade.com
Lampa podłogowa Staar
w kształcie gwiazdy
powstała z litego
drewna jesionowego,
natevo.com
Dywan LinesLinesLines
dla Moooi zaprojektował
ośmioletni artysta Alf
Bärbel Wit, moooi.com
Z R E K O M E N D A C J Ą
ŚWIAT REZYDENCJI 3-4/2024
PATRZĄC W NIEBO
,,SŁOŃCE TO MY, CIEMNE CHMURY TO MY, NAGŁE SZTORMY,
LETNIE BURZE…”. PODŚPIEWUJĄC ZA ANNĄ JURKSZTOWICZ,
WYPATRUJEMY NA NIEBIE NIE TYLKO SŁOŃCA, ALE
I GWIAZD, OBMYŚLAJĄC KOLEJNE ŻYCZENIA…
Na tle zielonego
marmuru
z Gwatemali,
światło sączy
się przez formę
z białego opalu.
Oprawa Emma
prezentuje się
niczym księżyc
w pełni,
contardi‑italia.it
Tęczowe meble z innowacyjnego
materiału akrylowego to wynik
badań ich twórców ze studia Draga
& Aurel nad wielopłaszczyznową
grą kolorów i załamywaniem
światła, draga‑aurel.com
Modułowa sofa Camaleonda
jest jak puszysty obłok.
Odpoczynek w chmurach
proponuje marka B&B Italia.
Mebel w elegancką tapicerkę
„ubrała” Stella McCartney,
bebitalia.com
Czarująca konstelacja ręcznie
dobieranych i tkanych kolorów,
czyli dywan Galaxy z kolekcji
Design od Illulian, illulian.com
ZEBRAŁA: ANNA LEWCZUK
10
ŚWIAT REZYDENCJI 3-4/2024
Z R E K O M E N D A C J Ą
MURASPEC, ul. Warszawska 40, 05-082 Blizne Łaszczyńskiego
Tapety Muraspec
najwyższa obiektowa jakość w Twoim domu
ZEBRAŁA: MARTA KULIK
W stronę słońca
Złoto i jego odcienie mogą kojarzyć się z bogactwem i władzą lub…
pierwszymi promieniami wiosennego słońca.
Drzwi rozwierane ukryte
ECLISSE 40 zwracają uwagę
ozdobną, ściętą ukośnie
ościeżnicą. Jest ona wykonana
z aluminium i dostępna
w wielu atrakcyjnych kolorach,
np. złocistym odcieniu
Champagne.
eclisse.pl
Kinkiet z kolekcji Lafayette – hołd złożony Królowi Słońce i ukłon
w stronę XIX‑wiecznego Paryża. Składa się z mosiężnych paneli, które
można dowolnie kształtować.
radar‑interior.com
Patchworkowy
wzór na parawanie
Para‑Vimento
został wykonany
techniką intarsji.
Powstał z mieszanki
oksydowanych metali:
stali nierdzewnej,
miedzi i mosiądzu.
decastelli.com
Szafka z delikatnie
zarysowaną twarzą i złotym
wykończeniem to projekt
Karima Rashida dla
marki Scarlet Splendour.
Wewnątrz znajdują się
okrągłe obrotowe półki.
scarletsplendour.com
12
ŚWIAT REZYDENCJI 3-4/2024
D O B R E P O M Y S ŁY – J A D A L N I A
ZEBRAŁA: MAŁGORZATA NIETUPSKA
Napinany sufit
z podświetleniem
LED firmy Barrisol
powiększa wizualnie
przestrzeń. Kreuje
nastrój i może tłumić
hałas.
barrisol.com
Lampa sufitowa Luna
w japońskim stylu
to projekt Shigeaki
Asahara dla Stilnovo.
stilnovo.com
Matowoczarne oczko
oświetleniowe Void 80 marki Astro
Lighting – pasują do niego m.in.
żarówki smart.
aurorats.pl
Okap wyspowy Maris od Franke wygląda jak lampa. Po bokach ma listwy
LED. Montuje się go do sufitu za pomocą dyskretnych linek.
franke.pl
Spójrz w górę
W aranżacji wnętrz zdecydowanie zbyt rzadko doceniamy sufit. A przecież
ma tak wiele atutów! Może dekorować, tłumić dźwięki rozchodzące się
w przestrzeni, a także sprawiać, że pomieszczenie wydaje się większe.
I oczywiście jest idealnym tłem dla lamp.
Elegancki włącznik
Simon 54 Premium.
W kolekcji są ramki
metalowe, np. miedź
rustykalna, oraz
metalizowane
i pastelowe.
kontakt‑simon.com.pl
14
ŚWIAT REZYDENCJI 3-4/2024
D O B R E P O M Y S ŁY – O Ś W I E T L E N I E
INSPIRACJE | REALIZACJE | SPRAWDZONE ROZWIĄZANIA | PORADY ARCHITEKTÓW
utoportrety, wizerunki bliskich osób oraz portrety dzieci, martwe na-
tury, kwiaty, widoki wnętrz i oglądane zazwyczaj przez okno pracow-
ni pejzaże – ponad 50 prac Olgi Boznańskiej, jednej z najwybitniejszych
polskich artystek przełomu XIX i XX wieku, można zobaczyć w Muzeum
Gdańska. To pierwsza samodzielna wystawa jej dzieł w stolicy Pomorza,
zrealizowana we współpracy z Muzeum Narodowym w Krakowie. Uzu-
pełnieniem prac Boznańskiej są pamiątki związane z jej pracownią ma-
larską: palety, pędzle, a także wciąż nadające się do pracy i niezaschnięte
farby w tubkach.
Olga Boznańska (1865–1940) należy do grona najwybitniejszych indywi-
dualności polskiej sztuki. Urodzona w Krakowie z matki Francuzki i ojca
Polaka, odebrała w historycznej stolicy Polski wstępne, możliwe wówczas
dla kobiet wykształcenie artystyczne. Naukę malarstwa kontynuowała
w Monachium, a zachęcona sukcesami odniesionymi na skalę europejską
w 1898 r. osiadła w Paryżu, stolicy ówczesnego artystycznego świata. Tam
rozwinęła się jej kariera międzynarodowej portrecistki.
– Twórczość malarska Olgi Boznańskiej wyrosła w atmosferze nostalgii, ale
też fermentu i ożywienia intelektualnego Krakowa fin de siècle. Zainspi-
rowana, podobnie jak Manet, malarstwem Velazqueza, bliska jest duchem
koncepcjom kolorystycznym Jamesa Whistlera – mówi Urszula Kozakow-
ska z Muzeum Narodowego w Krakowie.
„Olga Boznańska. Z kolekcji Muzeum Narodowego w Krakowie”, Muzeum
Gdańska, Ratusz Głównego Miasta, ul. Długa 46/47, 80-831 Gdańsk,
www.muzeumgdansk.pl, wystawa czynna do 16.05.2024
Malarstwo Olgi Boznańskiej
Sztuka materii
Henryk Lula, Kompozycja dwuczęściowa, 2019. Fot. Jacek Zdybel
„Na działanie ceramiki wywiera wpływ sam proces jej powstawa-
nia. Ceramik nie widzi efektów swojej pracy za każdym dotknię-
ciem ręki jak malarz lub rzeźbiarz. Kształtowanie formy jest tyl-
ko częścią procesu twórczego. Pozostała część przebiega głównie
w wyobraźni i polega na znalezieniu właściwego współdziałania
szkliwa i formy, czyli materii” – pisze Henryk Lula (Ceramika –
tworzywo, sztuka, w: Henryk Lula. Sztuka ceramiki, kat. wyst., Wy-
dział Rzeźby i Intermediów ASP w Gdańsku, Gdańsk 2019, s. 108).
Dorobek twórczy tego artysty, pedagoga i profesora Akademii Sztuk
Pięknych w Gdańsku można podziwiać w Zachęcie – Narodowej
Galerii Sztuki. Henryk Lula jest twórcą aktywnym od lat 50. XX w.
do dzisiaj, tworzącym w oparciu o warsztat i medium ceramiki.
Ekspozycja obejmuje ponad sto obiektów ceramicznych, takich jak
patery, muszle czy wazy. Zwiedzający mogą też zobaczyć kopie zre-
konstruowanych kafli renesansowego Wielkiego Pieca z Dworu Ar-
tusa. Ich wykonanie zostało zlecone Henrykowi Luli w 1992 roku,
a samą rekonstrukcję zakończono w 1995 roku, kiedy to odsłonięto
ten unikatowy zabytek odtworzony w jego historycznym kształcie.
„Henryk Lula. Ceramika. Sztuka materii”, Zachęta – Narodowa
Galeria Sztuki, pl. Małachowskiego 3, 00-916 Warszawa,
www.zacheta.art.pl, wystawa czynna do 19.05.2024
Olga Boznańska w swojej pracowni. Zdjęcie ze zbiorów Muzeum Narodowego
w Krakowie
Olga Boznańska, Autoportret, 1906
Olga Boznańska, Portret Ireny
z Serdów Zbigniewiczowej, 1896
G O D N E P O L E C E N I A
16
ŚWIAT REZYDENCJI 3-4/2024
Opowieść o ludzkim doświadczeniu
Patroni medialni
Wernisaż „Gdyby...”, Muzeum Architektury we
Wrocławiu. Fot. Wojciech Chrubasik
Co by było…
Wystawa Władysław Hasior – Daniel Rychar-
ski „mogę wam opowiedzieć o sobie o was”
koncentruje się wokół OSOBY i otaczającego
ją/jego świata, którego „dramatyczność” do-
strzegał i komentował w swoich pracach Wła-
dysław Hasior, oraz świata, o którego kryzysie
wartości mówi Daniel Rycharski.
Jest okazją do spotkania dwóch ważnych dla
polskiej sztuki artystów. Zaproszenie Danie-
la Rycharskiego do dialogu z Władysławem
Hasiorem to nie przypadek. Obaj artyści do-
skonale znają przestrzeń rytuałów, symboli,
kodów językowych polskiej prowincji. Świa-
domość swojego pochodzenia to z pewnością
cechy, które ich łączą, ale najważniejsze w ich
sztuce jest skupienie na OSOBIE i na jego/jej
lękach, bólu, słabościach, ale też pamięci do-
świadczeń, które gromadzi przez całe życie.
Obaj swoją sztukę tworzą z myślą o odbiorcy,
kontakcie z nim i opowiedzeniu mu konkret-
nych treści, ale też skłonieniu do namysłu nad
tu i teraz. W ich podejściu widać chęć wypraco-
wania sposobu porozumiewania się z odbiorcą,
przekazywania mu swoich intencji i przypomi-
nania o ważnych kwestiach.
Prezentowane w Państwowej Galerii Sztuki
prace pochodzą z kolekcji prywatnych i in-
stytucjonalnych. W przypadku Władysława
Hasiora są to przede wszystkim asamblaże
i materiały archiwalne ze zbiorów Muzeum
Tatrzańskiego w Zakopanem oraz kolekcji
prywatnej. Poza tym na wystawie znalazły się
również nowe realizacje przygotowane przez
artystę specjalnie na tę ekspozycję.
Władysław Hasior – Daniel Rycharski „mogę
wam opowiedzieć o sobie o was”, Państwowa
Galeria Sztuki w Sopocie, Plac Zdrojowy 2,
81-720 Sopot, www.pgs.pl, wystawa czynna
do 19.05.2024
d początku XX wieku po schyłek lat
dwudziestych wrocławscy architekci
stworzyli wiele projektów, które nie zostały
zrealizowane. Ich koncepcje często pozosta-
wały jedynie na papierze, a mimo to miały ol-
brzymie znaczenie dla rozwoju architektury
i urbanistyki nowoczesnego Wrocławia. Jak
dziś wyglądałoby miasto, gdyby udało się zre-
alizować śmiałe, kontrowersyjne, a czasem zu-
pełnie nieprawdopodobne wizje architektów
początku XX stulecia? I czy w tym (pozornym)
szaleństwie była jednak metoda?
Wystawa w Muzeum Architektury we Wrocła-
wiu prezentuje dzieła wybitnych architektów
uznawanych za prekursorów nowoczesnej ar-
chitektury i urbanistyki XX wieku: Maxa Ber-
ga, Hansa Poelziga, Adolfa Radinga i Ernsta
Maya. Pokazane są na niej m.in. projekty po-
wstałe w ramach konkursów na nowe siedziby
administracji miejskiej i straży pożarnej przy
placu Powstańców Śląskich (Max Berg i Hans
Scharoun), przebudowę placu św. Elżbiety
(Adolf Rading), zabudowę strefy wejściowej
osiedla na Popowicach (Adolf Rading), dom
towarowy Wertheim (Erich Mendelsohn, Theo
Effenberger, Ludwig Moshamer, Hermann
Wahlich), gmach Miejskiej Kasy Oszczędności
(Adolf Rading oraz Paul Heim i Albert Kemp-
ter), czy szkołę i kościół na Sępolnie (Adolf Ra-
ding i Hans Scharoun).
Ekspozycja przedstawia oryginalne projekty
i rysunki architektury, która nigdy nie została
zbudowana. Towarzyszą im wykonane na ich
podstawie współczesne modele oraz reproduk-
cje zachowanych tylko w publikacjach mate-
riałów, ilustrujących rozwiązania urbanistycz-
ne związane z koncepcją poszerzenia obszaru
miasta.
„Gdyby. Niezrealizowane wizje nowoczesnego
Wrocławia”, Muzeum Architektury
we Wrocławiu, ul. Bernardyńska 5, 50-156
Wrocław, www.ma.wroc.pl, wystawa czynna
do 21.04.2024
17
Jak zacząć niełatwą drogę
do asertywności?
„Mowa jest srebrem, a milczenie złotem” – cisza ma swoją moc. Jest przestrzenią, w której można głębiej poczuć własne
emocje i usłyszeć myśli. Zdolność milczenia to cenna wartość, zazwyczaj utożsamiana z mądrością. Człowiek roztropny wie,
że czasem lepiej zamilknąć niż powiedzieć słowo za dużo. Niestety, cisza bywa też strategią radzenia sobie z problemami
i próbą ochrony przed odrzuceniem. Zamiast stawić czoła problemom, chowamy się w milczeniu.
BARBARA LECH
ilczenie nie zawsze jest złotem. Cisza w komunikacji może oznaczać
nieumiejętność wyrażania swoich potrzeb. Mówienie o tym, co staje
na drodze do bycia w zgodzie ze sobą, jest trudne, a dla niektórych wręcz
niewykonalne.
Szczera komunikacja to fundament życia w komforcie. Sprzyja uwalnianiu
skumulowanych emocji oraz otwiera perspektywy na budowanie zdrowych
i autentycznych relacji ze sobą i innymi. Aby przerwać niewygodną ciszę,
z głębi której wyłania się bezwarunkowa zgoda na to, czego nie chcemy,
potrzebna jest odwaga. A ta zaczyna się od świadomości siebie i sytuacji,
w jakiej jesteśmy. Na pewno wymaga mądrości i odpowiedzialności w dzia‑
łaniu opartym na samorozwoju.
Stając przed wyzwaniem budowania w sobie odwagi, by niewygodne mil‑
czenie zastąpić asertywnością – czyli umiejętnością wyrażania własnego
zdania, uczuć, emocji i potrzeb w sposób otwarty, bez intencji ranienia
innych – dajemy sobie szansę na dokonywanie najlepszych dla siebie wy‑
borów.
Zimna zupa
Wyznaczanie własnych granic i kategoryczna odmowa, jeśli sytuacja tego
wymaga, jest prostą drogą do tego, by – mówiąc kolokwialnie – nie dać
sobie wejść na głowę. Czy zdarzyło Ci się zjeść w restauracji danie, które
nie spełniało Twoich oczekiwań? Jaki feedback dałeś obsłudze? Moja zna‑
joma wiele razy konsumowała, w dobrej jakości lokalach gastronomicz‑
nych, zimne zupy. Niekiedy ich nie dojadała, bo były przesolone albo coś
w nich pływało... na przykład mucha. Bywało też tak, że danie po pro‑
stu jej nie smakowało albo zamówienie zostało pomylone i postawiono
przed nią talerz z czymś zupełnie niespodziewanym. Jakie były jej reakcje
na te negatywnie zaskakujące sytuacje? Zdumiewające! Kiedy podchodził
ktoś z obsługi i pytał, czy wszystko jest w porządku, czy danie jest smaczne
– delikatnie uśmiechając się, potakiwała głową. Nie chciała nikomu robić
przykrości, ale robiła, i to najważniejszej osobie w swoim życiu, czyli sobie.
Takie okoliczności mocno ją frustrowały, bo wydawała pieniądze na coś,
co nie zaspokajało jej wymagań. Czuła, że ograniczenia, które ma w sobie,
nie pozwalają jej wyrażać własnych emocji.
Co robić, aby być bardziej asertywnym? Przede wszystkim musisz wiedzieć,
czego konkretnie potrzebujesz; co jest dla Ciebie dobre, a co nie; co lubisz,
a czego nie lubisz. Diagnoza własnych potrzeb i upodobań jest punktem
wyjścia w określaniu osobistych granic. Ponadto konieczne jest zrozumie‑
nie, że Twoja informacja zwrotna, w tym przypadku skierowana do kel‑
nera, ma konkretną wartość dla obu stron. Nie wyrażając wprost swojego
niezadowolenia, prawdopodobnie podejmiesz decyzję, że więcej do tej
restauracji nie przyjdziesz. Być może postanowisz ostrzec znajomych przed
korzystaniem z usług tego lokalu, a nawet napiszesz w internecie nega‑
tywną opinię, w której wyrazisz swoje niezadowolenie z ugoszczenia Cię
zimną zupą. Gdyby kelner otrzymał komunikat, że jest problem z jakością
posiłku, zapewne Twoja reakcja nie tylko spotkałaby się ze zrozumieniem,
ale w imieniu firmy chciałby naprawić błąd.
Wyobraź sobie teraz odwrotną sytuację. Jesteś właścicielem restauracji,
a Twoi klienci nie mówią o tym, co jest dla nich dobre, a co złe. Powodze‑
nie Twojego biznesu dość szybko stanęłoby pod znakiem zapytania. Znam
kilku właścicieli restauracji, którzy są wdzięczni swoim klientom za szcze‑
re opinie na temat ich pracy. Dzięki cennym wskazówkom dowiadują się,
w czym powinni się doskonalić.
A przecież można inaczej
Pamiętam, jak któregoś dnia wraz z moim synem i jego znajomymi wy‑
braliśmy się do restauracji. Racząc się smakowitymi daniami, sączyliśmy
lemoniadę. W pewnym momencie jednemu z chłopców przytrafiło się coś,
czego nie chciałby doświadczyć nikt z nas. Otóż od szklanki, którą właśnie
trzymał w ręku, nagle odpadło denko i cały napój silnym strumieniem
wylał się na jego spodnie. Z przerażeniem patrzyliśmy na tę „katastrofę”.
Pierwszą reakcją młodzieńca był silny rumieniec wstydu i próba ukrycia
tego, co się stało. Po chwili zaczął przepraszać, przyjmując całą winę na sie‑
bie. Zawołałam kelnerkę i poinformowałam ją o zdarzeniu, prosząc jedno‑
cześnie o jednorazowe ręczniki. Obsługa zareagowała natychmiast. Pomoc
w osuszeniu garderoby, kolejna szklanka lemoniady, rabat do rachunku
i gratisowe lody dla całej grupy były dla nas satysfakcjonującą rekompen‑
Fot. Adobe Stock/Aurelio
18
ŚWIAT REZYDENCJI 3-4/2024
Z E N E R G I Ą W Ż Y C I U I B I Z N E S I E
BARBARA LECH
Pomagam liderom osiągnąć cele. Opracowuję indywidualne plany działania, udzielam
mentoringu i oferuję wartościowe szkolenia, które dostarczają niezbędnych narzędzi
do bycia skutecznym i dobrym liderem. Po wspólnej podróży będziesz mieć więcej czasu
na realizację pasji i robienie tego, na co masz ochotę. W biurze będziesz pracować
wydajniej, osiągając sukcesy zarówno zawodowe, jak i osobiste.
Zapraszam na mój kanał na YouTube po więcej treści: youtube.com/@BarbaraLech.
Fot. Adobe Stock/chaylek
Fot. Adobe Stock/Andrii
satą, by poczuć się dobrze w tym miejscu. Wystarczył prosty, asertywny
komunikat i otrzymaliśmy to, czego potrzebowaliśmy.
Asertywność w biznesie
Powyższe przykłady z życia codziennego, związane z asertywną postawą
lub jej brakiem, mają swoje przełożenie na relacje biznesowe. Trzeba wie‑
dzieć, że asertywność nie jest bezwarunkowym stawianiem na swoim, ani
nie polega wyłącznie na umiejętności mówienia „nie”. Taka definicja byłaby
zbyt dużym uproszczeniem. W świecie biznesu asertywność jest uznawana
za jeden z priorytetów skutecznej komunikacji, i to niezależnie od tego, czy
ktoś prowadzi własną firmę, czy jest w niej pracownikiem. To ona pozwala
skutecznie bronić się przed manipulacją, zachować własną godność, strzec
swoich praw, szanować odmienne zdania i osiągać kompromisy. Brak wyra‑
żania własnych potrzeb i tłumienie emocji zaburzają proces efektywnego
porozumiewania.
Czy zastanawiałeś się, dokąd zajdzie Twój biznes, jeśli zamiast oczywistych,
merytorycznych przekazów, opartych na szczerych intencjach, będziesz
stosował manipulację, na przykład wymuszając krzykiem, by pracownicy
robili to, czego właśnie chcesz? Jeśli poziom ich asertywności okaże się
niewystarczający, żeby zakomunikować swój sprzeciw, jak będą się czuli,
kiedy obarczysz ich winą za niepowodzenia w pracy lub obrazisz, używając
niecenzuralnych słów? Impulsywność, wybuchowość i brak opanowania
mogą doprowadzić do rozłamu w zespole i sprawić, że wspólne dążenie
do osiągania konkretnych celów zejdzie na dalszy plan.
Drogi Pracowniku, czy pomyślałeś o tym, że tłumienie emocji wobec swo‑
jego pracodawcy nie zastąpi szczerej rozmowy? Czy zdajesz sobie sprawę
z tego, że narastające w Tobie frustracje doprowadzą nie tylko do wypale‑
nia zawodowego, ale w dłuższej perspektywie poważnie nadszarpną Twoje
zdrowie psychiczne, a może i fizyczne? Nie mów „tak”, kiedy myślisz „nie”.
Nie bój się komunikować tego, co dla Ciebie ważne. Jeżeli szef poprosi Cię
o pozostanie w pracy po godzinach, a Ty zrobisz to, bo właśnie chcesz do‑
kończyć projekt, to sytuacja, w której obie strony są zgodne, nie podlega
dyskusji. Inaczej rzecz się ma w przypadku, kiedy Twoje popołudniowe
plany i chęci są dalekie od obowiązków zawodowych. Wówczas rezygnacja
z własnych potrzeb, by pozostać dłużej w pracy, będzie działaniem wbrew
sobie. Jeśli nie zakomunikujesz o tym swojemu pracodawcy, zapewne zdzi‑
wisz się, jak niebawem wzrosną jego oczekiwania wobec Ciebie. Przeświad‑
czenie, że przejmiesz na siebie dodatkowe obowiązki w wolnym czasie,
stanie się rutyną. Jak poradzić sobie z tym i innymi tego typu problemami?
Mam dla Ciebie dobrą wiadomość – są na to skuteczne sposoby!
Do dzieła!
Milcząc w sytuacjach, w których Twój głos ma znaczenie, unieważniasz
siebie. Obniżając poczucie własnej wartości, narażasz się na złość oraz
zdenerwowanie w reakcji na krytykę. Nie tylko zaczynasz stawiać sobie
zbyt wysokie wymagania, ale także czujesz potrzebę dopasowywania się
do oczekiwań innych ludzi, a nawet ich wyręczania. Twoja niska samoocena
może doprowadzić Cię do poczucia beznadziejności i tym samym odebrać
radość życia. A przecież tak nie musi być!
Zachęcam do nabywania umiejętności, by w sposób nienaruszający niczy‑
ich, w tym własnych, granic mówić o swoich potrzebach. Ten trud napraw‑
dę się opłaca! Rozwijanie asertywności jest złożonym procesem, wspoma‑
ganym przez odpowiednio dobrane treningi i ćwiczenia. Jeśli nie wiesz,
od czego zacząć, zapraszam Cię na mój kanał na YouTube. Tam znajdziesz
wiele treści o tym i innych tematach, takich jak pewność siebie, samodyscy‑
plina czy zarządzanie sobą w czasie, no i oczywiście asertywność.
19
Od 20 lat związana zawodowo ze sztuką, zaś od dekady z rynkiem
sztuki. Jest historykiem i krytykiem sztuki, kuratorem wystaw,
jurorem konkursów, a także wykładowcą w zakresie tematyki
związanej z kolekcjonowaniem i rynkiem sztuki. Publikowała
w takich mediach, jak: Art&Business, Puls Biznesu, Modern Art,
Sztuka.pl, Private Banking, Cash Magazine.
Spadek, który bywa wzrostem
właścicielka Galerii Xanadu, www.galeriaxanadu.pl
Czy polski rynek sztuki, co do zasady i tendencji, odbiega od globalnej panoramy handlu sztuką? Nie
odbiega. Skala inna, ale trendy te same. Jest źle, ale wszyscy się z tego cieszą. Taki paradoks na rynku sztuki
to standard, który ma zresztą racjonalne przesłanki.
Ewa Prończuk‑Kuziak, Queen, 2005, olej, płótno, 92 x 70 cm.
Obraz prezentowany w Galerii Xanadu.
oczątek roku to oczywiście czas podsumowań. Nie brakuje ich
także na rynku sztuki. Najpierw pojawiły się raporty dotyczące
globalnego artworldu. Wyniki, często obwarowane jeszcze lekką pro‑
gnozą, zaczęto publikować już pod koniec minionego roku. Wiado‑
mo, kto pierwszy ten lepszy. Media opisujące rynek sztuki też ściga‑
ją się o uwagę odbiorcy. Na rodzimym gruncie diagnozy stawiamy
nieco spokojniej. Czekamy, aż odbędą się wszystkie aukcje, także
te najbardziej rekordowe, czyli grudniowe. Statystyki i komentarze
pojawiają się zazwyczaj w styczniu i lutym.
Przywykliśmy do tego, że rynek sztuki rokrocznie rośnie i wykazuje
rekordowe obroty. Tak działo się od lat na świecie, a w Polsce było
to jeszcze wyraźniejsze, bo nasz relatywnie młody, rozwijający się
rynek miał, i ma nadal, ogromny potencjał wzrostu. Ta tendencja
załamała się jednak w ubiegłym roku. Zarówno globalny artworld,
jak i nasz rodzimy rynek sztuki zaliczyły spadek obrotów. Porównu‑
jemy oczywiście rok do roku, czyli 2023 do 2022. Spadek jest duży,
bo wyniósł ok. 20% w zależności od kraju i segmentu sprzedawanych
dzieł. W Polsce sięgnął 16%, a gdyby dołożyć do statystyki także rze‑
miosło artystyczne to nawet 24%.
Nie należy jednak pytać, skąd takie załamanie. Lepiej postawione
pytanie brzmi, dlaczego rok 2022 był tak rekordowy, że kolejny nie
był w stanie przebić tej „górki”. Zarówno na świecie, jak i w Polsce
statystyka za 2022 r. była bardzo nietypowa. Na hossę światową
wpływ miały rekordowe sprzedaże ogromnych zbiorów dzieł sztu‑
ki, z którymi rozstawali się cenieni kolekcjonerzy. Najważniejsza była
kilkudniowa aukcja kolekcji Paula Allena. Już pierwszego dnia obrót
wyniósł ponad 1,5 miliarda dolarów. To najdroższa aukcja w histo‑
rii. Wylicytowano na niej aż 5 dzieł, których wartość przekroczyła
próg 100 mln dolarów. W Polsce sprzedaż topowej kolekcji dotyczyła
zbiorów Grażyny Kulczyk. Łączny obrót na tej licytacji wyniósł 37,4
mln zł. To nadal polski rekord, jeśli chodzi o wynik jednej aukcji.
Takich fajerwerków w 2023 r. nie było, co pokazuje, że wpływ zale‑
dwie garstki najwyższych notowań z 2022 r. był ogromny. Diame‑
20
ŚWIAT REZYDENCJI 3-4/2024
P O R O Z M A W I A J M Y O S Z T U C E
tralnie zachwiał analizą. Gdyby przeprowadzić ją wyłącznie na pod‑
stawie notowań prac w „normalnych” cenach, a nie rekordów (choć
to one nakręcają rynek sztuki), statystyki wyglądałyby inaczej. Po‑
równania doroczne też.
W 2023 r. na polskich aukcjach wylicytowano blisko 200 tys. pozycji,
o łącznej wartości przekraczającej 0,5 mld zł. To ponad 30 tys. wię‑
cej transakcji niż w roku poprzednim, co pozwala przypuszczać, że
rynek kolekcjonerski w Polsce stabilizuje się i wkracza w fazę dojrza‑
łości. Ale to niejedyna przesłanka, która skłania do takiego wniosku.
W liczbie 200 tys. pozycji zawierają się wyłącznie „przybite” sprze‑
daże, natomiast obiektów wystawionych na aukcjach było wielo‑
krotnie więcej. Wśród wszystkich proponowanych pozycji dominuje
malarstwo współczesne. To 47% rynku. Malarstwo dawne obejmuje
29% transakcji, rzeźba 9%, a sztuka artystów młodego pokolenia,
czyli tworzących już w XXI wieku, stanowi 4% rynku. Pozostałe kil‑
ka procent przypada na tkaninę, fotografię, szkło, ceramikę, grafikę
oraz biżuterię.
Rynek jest już absolutnie zdominowany przez transakcje zawiera‑
ne przez internet. W niektórych kategoriach stanowią one ok. 90%
sprzedaży. Najchętniej uczestniczymy w ten sposób w aukcjach bi‑
bliofilskich. Najbardziej konserwatywni okazują się na razie kolekcjo‑
nerzy malarstwa. Trudno stwierdzić, ile z osób realizujących udział
aukcyjny on‑line wcześniej oglądało obiekty na żywo w domach au‑
kcyjnych. Z doświadczenia wiem, że niestety niewiele. Szczególnie
kiedy mamy do czynienia z obiektami tańszymi, do 20 tys. złotych.
Skoro na rynku sztuki dominuje malarstwo współczesne to przyj‑
rzyjmy się mu w sposób szczególny. W 2023 r. sprzedano o jedną
czwartą mniej prac z tego obszaru. Obroty w segmencie malarstwa
powojennego sięgnęły 172 mln zł. Średnio za dzieło współczesne‑
go malarza płacono nieco ponad 22 tys. zł. To kwota bez opłat au‑
kcyjnych. Rekord sprzedaży dotyczył oczywiście obrazu Wojciecha
Fangora i wyniósł 7,56 mln zł. Zresztą… abstrakcje geometryczne
tego artysty zapełniły połowę tabeli dziesięciu najwyższych noto‑
wań w tej kategorii. To bardzo ciekawe, 10 najdroższych, rekordo‑
wych sprzedaży w 2023 r. odpowiada za 16% obrotu całego rynku
malarstwa współczesnego. Druga ciekawostka to fakt, że obok 5
prac Wojciecha Fangora w pierwszej dziesiątce znalazły się jeszcze
3 obrazy Ewy Juszkiewicz i 2 Romana Opałki. Co wyczerpuje listę.
Sztuka XXI w., czyli autorów najmłodszych, zaliczyła dla odmiany
potężny wzrost. Ten segment ma swoją specyfikę, wyrażającą się
przede wszystkim równą ceną wywoławczą wszystkich obiektów
na aukcji, wynoszącą zazwyczaj 1000 zł. Obrót na tego rodzaju li‑
cytacjach wzrósł w 2023 r. o niemal trzy czwarte. Ilość zawartych
transakcji także wzrosła, choć nieco mniej, bo o 35%. Przeciętnie
za obraz w tej kategorii płacono 2800 zł bez opłat aukcyjnych, ale
i w tym segmencie padały rekordy. Za najdrożej wylicytowany obraz
należało zapłacić 70 tys. zł. To kwota, za którą bez problemu można
nabyć prace artystów współczesnych o cenionym dorobku i dziełach
w kolekcjach muzealnych.
Jaka jest konkluzja płynąca z rocznego podsumowania? Skończyła
się pandemiczna hossa i nieprzytomne rekordy, padające często
na poziomie cenowo nieracjonalnym. Na kolejne trzeba będzie tro‑
chę poczekać, bo na polskim rynku sztuki brakuje dzieł fenomenal‑
nych, podniecających kolekcjonerów dysponujących najgrubszymi
portfelami. Zresztą takich graczy mamy niewielu, a każdy z nich
ma już w swoich zbiorach wybitny obraz Malczewskiego i dobre „kół‑
ko” Fangora. Nowi uczestnicy aukcji, którzy pojawili się na rodzimym
rynku sztuki w okresie pandemii albo stali się rozważniejszymi kolek‑
cjonerami i inwestorami, albo z tego rynku wyszli po chwilowej fascy‑
nacji. Aukcjom nadal towarzyszą silne emocje, ale kupujący czynią
zakupy rozważniej, wydając pieniądze w zgodzie z klasą dzieł, a nie
rozrywkowymi ambicjami. Rynek dojrzewa, oswaja nowe nawyki za‑
kupowe kolekcjonerów i powoli stawia na transparentność oraz edu‑
kację odbiorców. Mimo spadku obrotów jest dobrze, a przewidywa‑
nia na 2024 rok są optymistyczne.
Jeśli chcecie sięgnąć po garść statystyk polskiego rynku sztuki
to na portalach onebid.pl i artinfo.pl znajdziecie raporty, które bar‑
dzo drobiazgowo omawiają każdy jego segment. W podsumowaniu
przygotowanym przez OneBid ciekawe są też komentarze marchan‑
dów i galerzystów. Rzucają one sporo światła na to, co się dzieje,
a często tłumaczą we właściwy sposób „suche liczby”.
Olga Borawska, Jędzyczek, 2024, olej, pastel, płótno,
100 x 100 cm. Praca oferowana na 84. Aukcji Młodego Malarstwa
i Rzeźby w Galerii Xanadu.
Wystawa indywidualna Joanny Pałys „Krajobrazy
przeobrażone”, Galeria Xanadu, luty 2024
21